13 YANGIN ve GÜVENLİK • Temmuz-Ağustos / 2024 İtfaiyecilerin Yangını Okuması HALDUN SEBER İtfaiyeci ve İş Güvenliği Uzmanı Afet ve Acil Durum Yöneticisi Tüm itfaiyecilerin ısı ve sıcaklık hakkında temel bir anlayışı olsa da, bu kavramlar sıklıkla yanlış anlaşılabilmektedir. Yangın davranışını anlamak için bu kavramların doğru anlaşılması şarttır. Yangın davranışı göstergeleri beş ana parçaya ayrılır: Bina, Duman, Hava Yolu, Isı ve Alev… Bu makalede, yangın güvenliği açısından kritik öneme sahip olan ISI ve ALEV göstergelerinin itfaiyeciler tarafından nasıl okunmalı ve bize neler anlattıklarına değineceğim. Isı ve Sıcaklık: Isı, bir enerji biçimidir, sıcaklık ise bir maddenin ortalama termal enerjisinin ölçüsüdür. Yangın sırasında gözlemlenen ısı ve sıcaklık göstergeleri, yangının mevcut durumunu ve olası gelişimini değerlendirmede hayati öneme sahiptir. Isı ve sıcaklık doğrudan gözlemlenemez, ancak çeşitli termal cihaz ve göstergelerle tespit edilebilir. Isı Göstergeleri: Isı göstergeleri yangın yerinde, gözlemlenebilir (GÖRSEL) ve hissedilebilir (DOKUNSAL) olmak üzere ikiye ayrılır: GÖZLEMLENEN GÖSTERGELER: Bu göstergeler itfaiyecilerin yangın yerinde fark edebilecekleri gözle görebilecekleri göstergelerdir. Bu sayede yangın yeri ve yangınla ilgili birçok veri tespit edebilmektedir. Duman ve Hava Yolu: Binadan yüksek hızda çıkan türbülanslı duman, yapı içindeki yüksek sıcaklık ve büyük miktarda ısı enerjisinin bir göstergesidir. Yangının hava yolunu bulduğunu ve bundan faydalandığı bilgisini bize vermektedir. Yangın yerinde dumanın eğimi havanın nereden geldiği hakkında bilgi verir. Termal Görüntüleme Kameraları: Binaların ısı durumunu incelemek için kullanılır ve görsel gözlemlerle desteklenmelidir. Termal görüntüler sıcaklık verilerini, yangının akış yönünü, temiz ve soğuk bölgeleri tespit etmememizde bize kolaylık sağlamaktadır. Diğer Görsel Göstergeler: Köpüren boya, eriyen çatı kaplaması, çatlayan cam gibi belirtiler yüksek sıcaklığı işaret eder. Ayrıca, suyun sıcak yüzeylerden buharlaşması da sıcaklık göstergesidir. Bu göstergelerin iyi tanınması itfaiyecinin yangın yerindeki tehlikelerin gelmesi ve bilinmesi hakkında önemli birer ip uçlarıdır. DOKUNSAL GÖSTERGELER: Termal Algılama: İtfaiyeciler sıcaklık değişimlerini hissedebilir, ancak koruyucu giysiler bu algıyı sınırlayabilir. Koruyucu kıyafetlerin yalıtım katmanları ısı transferini yavaşlatır, bu da sıcaklık değişimlerini doğru şekilde algılamayı zorlaştırır. Bu sebeple termal akışın fiziksel olarak algılanmaya çalışılması yangın yerinde zor olmaktadır. Bu algılama yöntemi ile tam ve doğru veri almamız zordur. Tehlikeli ve güvenilir olmayabilir. Kişisel Uyarı Güvenlik Sistemleri: Bu cihazlar belirli bir sıcaklık aşıldığında veya düştüğünde uyarı verir, ancak hızlı sıcaklık artışlarında yeterli erken uyarı sağlayamayabilir. Verilerde gecikme olabilir. Parlama ve patlamalarda bu durum etkisiz kalabilir. İTFAİYECİ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=